Woordeboek van Afrikaans Vandag

pamperlang ww. | het gepamperlang |
1 (via Engels) bederf: › Pamperlang jou vel (Sarie, 18 Augustus 2022). › Of jy nou jouself met ’n spoggerige salonbehandeling bederf of sommer net tuis pamperlang, daar is geen twyfel dat gereelde manikure en pedikure jou hande en voete in topvorm sal hou en sal klaarspeel met vele probleme wat kan opduik nie (Huisgenoot, 10 Junie 2022). › Die vroue is gepamperlang en kon agteroorsit terwyl hul hare en voete versorg is (Weslander, 22 Augustus 2022).
◌ ENGELS: pamper
2 (verouderd) by iemand flikflooi of iemand vlei met die doel om iets te kry.
◌ ENGELS: coax | butter (someone) up

’n Slegte ruil?

Baie Afrikaanse woorde verloor hulle oorspronklike betekenis deurdat die betekenis van oënskynlik eenderse Engelse woorde op hulle oorgaan. As Afrikaans daardeur aan die een kant verloor sonder dat hy aan die ander kant iets bykry, word dit ’n slegte ruil.

Kyk byvoorbeeld wat met pamperlang gebeur het. Dit was oorspronklik ’n nuttige woord wat beteken om te flikflooi, witvoetjie te soek, deur vleiery iets te verkry, mooi broodjies te bak. ’n Kind wat graag iets wou hê, veral iets waarin sy ouers geen sinnigheid gehad het nie, kon by hulle pamperlang totdat hy dit kry.

Volgens Boshoff en Nienaber se Afrikaanse Etimologie kan dié woord dalk afkomstig wees van die Ou Friese woorde pampeln, wat “klets” beteken, en (an)langen, wat “aankom” beteken. Pamperlang sou dan eintlik beteken het om met kletspraatjies aan te kom.

Maar dié oorspronklike betekenis van die woord het al hoe verder op die agtergrond beland.

Vandag word pamperlang hoofsaaklik gebruik as vertaling van die Engelse pamper – om te koester, vertroetel, verwen of bederf. Al het die woorde eintlik net die eerste twee lettergrepe gemeen.

In sy nuwe gedaante is pamperlang besig om verwen en bederf te verdring. Eintlik verloor ons dus na albei kante toe.

J.J.J. Scholtz
Taalgereedskap: Die Burger, 14 Oktober 1991 © Netwerk24
In die Woordeboek van Afrikaans Vandag opgeneem met toestemming.